"Nhật-Mỹ-ASEAN phải chung tay chống bành trướng ý tưởng của TQ ở Biển Đông".

Chừng nào còn thiếu một bộ Quy tắc xử sự, chừng đó khủng hoảng trên Biển Đông còn leo thang

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe kể từ khi nhậm chức đã củng cố mạnh mẽ mối quan hệ với các nước ASEAN, trong đó có kế hoạch cung cấp 10 tàu cọ cho Philippines.

Mặc dầu gần đây Trung Quốc có tuyên bố khởi động "tư vấn" COC với ASEAN nhưng chỉ dừng lại ở việc tiến hành một cuộc họp của các chuyên gia để "thảo luận", "tham vấn" thay vì thương thảo ký kết COC nhằm điều chỉnh hoạt động của các bên liên tưởng trên Biển Đông. Tờ Yomiuri Shimbun Nhật Bản ngày 19/9 có bài nhận định, sự bành trướng củaTrung Quốc trên Biển Đông ngày càng rõ ràng trong khi Bắc Kinh lại liên tục trì hoãn trong việc thương lượng, ký kết bộ Quy tắc xử sự của các bên trên Biển Đông (COC) để ngăn ngừa xung đột.

Nhưng với sức mạnh áp đảo về quân sự và kinh tế, Trung Quốc đã từ chối tổ chức một cuộc họp như vậy. Đến khi Bắc Kinh thông tin "sẵn sàng thương thuyết COC" với ASEAN thì họ lại đưa ra các vấn đề khác để thảo luận nhằm tránh đi vào mộc cuộc thảo luận chi tiết về COC.

Philippines đang khai triển một cuộc tập trận chung với Mỹ gần bãi cạn Scarborough nơi nhà chức trách nước này phát hiện ra 75 khối bê tông Trung Quốc bỏ móng công sự tại đây, Manila còn đồng thời xúc tiến các cuộc thương thuyết với Washington về việc tăng cường sự hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực.

Lính Trung Quốc. Trong hơn một thập kỷ qua, các nước ASEAN đã nắm để đảm bảo sự đồng thuận từ Trung Quốc về việc thiết lập COC để ngăn chặn nguy cơ xung đột leo thang trên Biển Đông. Trung Quốc khẳng định "chủ quyền" với hầu như tất cả Biển Đông, tuy nhiên cộng đồng quốc tế không xác nhận yêu sách phi lý này của Bắc Kinh.

Theo tờ Yomiuri, đối với cả Nhật Bản và Mỹ, hai quốc gia đang phải đối mặt với sự hiện diện càng ngày càng tăng của Trung Quốc trên Biển Đông và Tây thanh bình Dương, tầm quan yếu của việc hợp tác với ASEAN bằng cách phối hợp hành động không giới hạn với họ ở Biển Đông sẽ giúp ngăn chặn hoạt động bành trướng của Trung Quốc trên biển.