Người đến đình không chỉ có lòng tâm linh mà còn bị tê mê bởi những đường nét kiến trúc và chạm khắc tinh xảo như thế
Ngôi nhà đã được tổ chức UNESCO châu Á- thanh bình Dương chọn là di tích cần được bảo vệ. Bức Võng mở ngang một gian, kéo dài từ Thượng lương xuống Hạ xà.
Mọi nét trổ đều được làm thủ công bằng tay, với con mắt nghệ thuật tài tình của những người con thông thường trên quê hương Đình Bảng. Đó là hình ảnh bà Nguyễn Thị Nguyên, vợ quan trấn thủ Nguyễn Thạc Lượng.
Bức lưỡng nghệ (một con đực, một con cái) phục chầu mỗi con một vẻ, rất sinh động. Hai người đã nên vợ nên chồng và có một đời sống hạnh phúc. Khi bước chân qua cửa tam quan, mọi tinh hoa của nghệ thuật chạm khắc của thế kỷ XVIII khiến người ta phải buông những câu trằm trồ thán phục.
Hiện tại, người dân Đình Bảng kiêu hãnh coi nhà văn Nguyệt Tú là một hình mẫu lý tưởng nối tiếp truyền thống dâu hiền vợ thảo, người có công chăm lo gia đình, là hậu phương kiên cố cho chồng có được một danh vị đáng nể là nguyên chủ toạ Quốc hội Việt Nam, ông Lê Quang Đạo.
Sự hút trước hết với du khách là bức cửa Võng lớn ở cung giữa thuộc gian bên ngoài.
Tòa Bái Đường (Đại Đình) là công trình quan yếu nhất của đình với thiết kế hình chữ nhật dài 20m, rộng 14m chia làm bảy gian, hai chái nằm trên nền cao bó đá xanh có hai bậc cấp. Đình được xây dựng cao hơn mặt đất chừng một mét với những trụ cột chống bằng gỗ lim to, chắc và nhuộm màu trầm tích của thời gian gần 300 năm có lẻ.
Ông Đặng Đình Luân, trưởng ban quản lý di tích đình Đình Bảng cho biết: "Vào thời khắc những năm 2000 khi quốc gia về khảo sát để trùng tu xây dựng đình mới phát lộ ra nhiều điều đặc biệt.
Hành động này của bà trở nên một biểu trưng nhẵn của người dâu hiền vợ thảo xứ Kinh Bắc nói chung và quê hương Đình Bảng nói riêng. Bên cạnh đó còn những bức chạm rồng tuyệt xảo như: Long vân đại hội, Ngũ long tranh châu, Lục long ngự thiên. Ngôi đình c ủa nh ững đi ều đ ặc bi ệt Một nét lạ trong kiến trúc đình Đình Bảng đó là thiết kế đình nhà sàn.
Bi ểu t ượng c ủa ng ười dâu hi ền v ợ th ảo Đình Đình Bảng thờ ba vị thành hoàng: Cao Sơn đại vương (thần núi), Thủy bá hoàng thượng (thần Nước) và Bách lệ thánh thượng (thần đất).
Hàng nghìn họa tiết trong ngôi đình không cái nào giống nhau. Kể cả những vảy trên thân rồng cũng được người thợ tần mần luồn lách đục khoét sao cho không một cái nào giống nguyên cái nào. Ông Luân san sẻ: "Trong tổng số 84 cột đình, người ta đo được không một chiếc cột nào có chu vi bằng chiếc cột nào.
28 bộ long và hàng chục bộ ly, quy, phượng, không một bộ nào giống nhau về hình thể cũng như kích cỡ. Ông đã gặp và đem lòng thương mến cô gái Nguyễn Thị Nguyên. Đó đều là những đường trỗ vô cùng tinh xảo. Bức bát mã quần phi được thể hiện hết sức sống động giúp người xem thấy được sự khoáng đạt và nét yên bình của mảnh đất này qua hình ảnh và phong độ của từng chú ngựa, không con nào giống con nào.
Tuy nhiên, rất may là đội thiếu niên du kích Đình Bảng phối hợp với lực lượng quân và dân khi dò xét phát hiện đã kịp thời ngắt được dây khiến bộc phá không nổ. Đến thời Lê Sơ xuất hiện bà Nguyễn Thị Nguyên, người có công mang gỗ lim từ Thanh Hóa ra làm đẹp cho quê chồng.
Người dân nơi đây rất tự hào cho rằng Đình Bảng là vùng đất của những người con dâu đảm trách. Nhưng điều mà người ta quan tâm và thầm cảm phục là mặc dù kích cỡ các cột không giống nhau nhưng kiến trúc đình tổng thể không hề bị khập khiễng”. Mái đình tỏa rộng, chiếm đến 2/3 chiều cao tổng thể của đình tạo sự kỳ bí và bề thế.
Sau nhiều dã tâm của quân thù muốn phá hoại không thành, ngôi đình đã trở nên biểu trưng chiến thắng kẻ thù xâm lược của mảnh đất Đình Bảng anh hùng.
Bà Nguyên không quản ngại đường xá xa xăm nặng nhọc để mang về một điều gì đó thật là có ý nghĩa, đóng góp vào sự phát triển của quê hương người chồng mà bà rất mực tôn thờ và yêu kính. Người ta không hiểu lý do tại sao, hàng trăm người thợ được huy động chạm khắc và đục đẽo cột kèo nhưng không có một sơ sót nào
Nhiều dấu hỏi đươc đặt ra cho các thế hệ đời sau bàn bạc và bái phục. Những chiếc rường cột to, đường kính bằng tay hai người ôm mới hết khiến ai đến đây cũng phải trầm trồ thán phục khi biết cả thảy số gỗ ấy được bà Nguyên, vợ quan Thạc Lượng cho người vận chuyển từ Thanh Hóa ra.
Đây cũng là một nét hiếm gặp ở những ngôi đình khác. Mỗi cột mang một con số khác nhau.
Sau đó chúng lại âm mưu dùng bộc phá để phá bỏ. Ngôi nhà ấy hiện tại do ông Nguyễn Thạc Sủng, là hậu duệ dòng họ Nguyễn Thạc ở Đình Bảng hi vọng và giữ giàng. Khi khớp các cột với nhau, mọi thứ đều chặt đẹp một cách hoàn hảo đến không ngờ.
Đến khi hết tuổi cống hiến, ông Lượng về quê hương Đình Bảng cùng người vợ đảm nhận tháo vát hết lòng thương yêu chồng con. Được xây dựng trên thế đất tụ thủy tang phong, nghĩa là nằm trên lưng của một con nhện đồ sộ, đình Đình Bảng được coi là kiến trúc tuyệt hảo trong số những kiến trúc cổ của Việt Nam. Hàng nghìn chi tiết được chạm khắc trong đình không có một chi tiết nào trùng.
D ương Thu. Để tỏ lòng yêu chồng, cảm ơn miền quê đã sinh ra đức lang quân nhẵn của mình, bà Nguyên đã không quản ngại bí ẩn giấu chồng, về tận quê hương Thanh Hóa tìm những cây gỗ lim to đẹp nhất với ý tưởng xây dựng đình làng. Điều này nếu chỉ nhìn bằng mắt thì khó phát hiện. Vì vậy, dù điều kiện đường xá xa xôi và công cụ chuyên chở khó khăn đến mấy bà vẫn quyết tâm làm cho bằng được.
Tuy nhiên, với đình Đình Bảng, bên cạnh những ý nghĩa truyền thống, người dân khắp vùng còn nhắc mãi và tôn thờ như một tượng trưng của người dâu hiền vợ thảo. Mỗi bức chạm khắc ở đình là một tác phẩm không lặp lại tạo nên sức hấp dẫn kỳ lạ. Bi ểu t ượng c ủa chi ến th ắng Khi thực dân Pháp xâm lăng, chúng đã chiếm đóng cả vùng Đình Bảng và âm mưu phá đình.
Người ta đặt nhiều giả thuyết về cách chuyển vận của bà, và lúc khó lý giải nhất thì ai cũng tặc lưỡi cho rằng đó là vì tình ái bà dành cho người chồng của mình quá lớn.
Sau khi xây dựng xong nhà của mình, hai vợ chồng quan Thạc Lượng đã cùng nhau bàn luận với dân làng và tuyển chọn các thợ giỏi để xây dựng đình làng. Người ta gọi đó là một đình Đình Bảng thu nhỏ bởi những nét tương đồng hiếm có của hai kiến trúc này. Lớn lên, với quyết tâm giúp nước giúp dân, dẹp trừ bạo loạn, ông đã trường đoản cú nhiều lời mời gọi xa hoa với công việc nhàn nhã chốn kinh kỳ để xung phong làm chức quan trấn thủ (tương đương với lính biên phòng hiện tại - PV), chuyên đi trấn thủ tại các vùng biên ải.
Chúng dùng mánh lới, buộc xích sắt vào chân cột đình, dùng xe kéo đổ đình nhưng không thành. Sắc thái và hình hài mỗi con long, ly, quy, phượng cũng rất khác nhau, không có sự lặp lại hay trùng hợp. Bức cửa Võng được chạm lộng phối hợp với chạm nổi tinh xảo trên cả 7 lớp, 9 ô với các đề tài tứ linh, tứ quý.
Gỗ hồ hết do bà Nguyên chuyển từ Thanh Hóa quê mình ra, là gỗ lim chuẩn, được lựa chọn khá kỹ về chất lượng. Kiến trúc nhà sàn thân thiện, thấp thoáng dưới mái đình cong vút cổ kính khiến ngôi đình trở nên quyến rũ hơn trong mắt của khách thập phương. Trước khi khởi xướng việc xây dựng đình làng, bà Nguyên đã cùng chồng tạo nên một kiến trúc nhà độc đáo. Cho đến giờ, gần 300 năm đã trôi qua, nhưng vào những dịp việc làng, hàng nghìn người ngồi lên sàn đình cùng một lúc mà ngôi đình vẫn rất chắc chắn.
Cũng chính bởi điều này mà đình Đình Bảng trở thành biểu trưng về người phụ nữ gánh vác tháo vát, hết dạ thương yêu và tôn thờ chồng.
Trong lịch sử đã từng xuất hiện Nguyên Phi Ỷ Lan từng hai lần nhiếp chính với những đóng góp to lớn cho triều đại nhà Lý hưng vượng.
Đình cũng được xây dựng lâu nhất trong lịch sử xây dựng đình, kéo dài 36 năm, từ 1700 - 1736 mới hoàn thành. Tương truyền, Nguyễn Thạc Lượng thuở nhỏ học rộng tài cao sáng dạ hơn người.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét